26 maja 2014

Usunięcie gałki ocznej

Podobno życie nie jest tylko czarno-białe. Są ludzie, którzy dopatrują się w nim odcieni szarości, róży, błękitów czy nawet koloru pistacji. Jednak, gdy przychodzi nam podjąć decyzję o usunięciu gałki ocznej naszego zwierzaka...czy wtedy świat nie staje się nagle wyłącznie CZARNY?!
Okuliści uwielbiają leczyć oczy, kochają je operować i naprawdę nawet każdy wrzód rogówki jest dla nas najpiękniejszy. Jednak, mimo to nie znam żadnego weterynarza, który z entuzjazmem będzie opowiadał o enukleacji.

Co to jest enukleacja?

Enukleacja (wyłuszczenie gałki ocznej) to zabieg usunięcia gałki ocznej z oczodołu. Wypatroszenie gałki ocznej (ewisceracja) to usuniecie części wewnątrz gałki ocznej, w tym min. naczyniówki, ale z pozostawieniem twardówki, nerwu wzrokowego oraz nietkniętych mięśni. W celu uzyskania maksymalnego efektu kosmetycznego, w obydwu przypadkach można umieścić implant oczodołowy w obrębie oczodołu lub pozostałej części twardówki.

Wskazania do enukleacji

Na samym wstępie muszę podkreślić, iż usunięcie gałki ocznej zawsze jest ostatecznością. W medycynie weterynaryjnej, tak samo jak i w ludzkiej istnieje kilka wskazań do wykonania tego zabiegu.

W weterynarii nadrzędnym wskazaniem do enukleacji jest ból związany z chorobą gałki ocznej, której  leczenie farmakologiczne jak i chirurgiczne jest nieskuteczne.
  • Pierwszym wskazaniem do wyłuszczenia gałki ocznej jest oko niewidzące, bolesne wskutek: wysokiego ciśnienia wewnątrzgałkowego (nie poddająca się leczeniu jaskra),przewlekłego stanu zapalnego (bez reakcji na leczenie farmakologiczne) lub wrażliwości rzęskowej.
  • Wskazaniem do enukleacji w przypadku widzącego oka, jest obecność nowotworu wewnątrzgałkowego.
  • Silny uraz gałki ocznej, który nie może byc poddany leczeniu chirurgicznemu.
  • Kolejnym wskazaniem jest zanik gałki ocznej. W przypadku zaniku gałki, rogówka może być nieprzezierna i skurczona. Prawidłowo kulista gałka oczna może przyjąć kształt zbliżony do kwadratowego. W naczyniówce pojawia się zwyrodnienie hialinowe. W oczach zanikowych istnieje wyższa częstość występowania nowotworów. Takie oczy zwykle są nieprzezierne i trudne lub niemożliwe do dokładnego zbadania. Często wtórnie występuje entropium czyli podwinięcie powieki.
 Ogólnie rzecz ujmując, żadne oko z chorobą nienowotworową nie powinno być usuwane, w sytuacji kiedy ma ono poczucie światła. Z tego względu, iż nawet samo poczucie światła jest bardziej pożądane, aniżeli brak poczucia światła, w sytuacji, gdy nastąpi niespodziewana utrata wzroku w oku zdrowym.

 Na czym polega usunięcie gałki ocznej?

Zabieg ten wykonywany jest w znieczuleniu ogólnym. Skóra powiek jest golona. Podczas zabiegu usuwane są brzegi powiek i gałka oczna. Następnie zakładane są szwy. Szwy usuwa się po 10 dniach od zabiegu i w tym okresie zwierzak musi nosić kołnierz, by ochronić ranę pooperacyjną przed samouszkodzeniem.

 

Jak wygląda opieka pooperacyjna?

Większość zwierząt wraca do swojego normalnego stanu w ciągu 5 dni. Przez kilka dni po zabiegu zwierzak będzie otrzymywał antybiotyk i leki przeciwbólowe. U niektórych zwierząt może pojawić się niewielki krwisty wypływ z rany lub nozdrza po operowanej stronie. Zwykle objaw ten zanika w ciągu kilku dni po zabiegu. 

 

Czy moje zwierzę będzie odczuwało ból po zabiegu?

Enukleację przeprowadza się po to by dosłownie usunąć ból związany z chorobą gałki ocznej. Z tego względu większość zwierząt czuje się znacznie lepiej po zabiegu i są już dużo weselsze w ciągu 24 godzin. Twoje zwierzę po zabiegu będzie otrzymywało leki przeciwbólowe by kontrolować ból pooperacyjny.

 

Jak będzie wyglądał mój zwierzak po zabiegu?

Ogolenie skóry w okolicy gałki ocznej, usunięcie gałki ocznej oraz założone szwy na skórę powiek, z całą pewnością sprawiają, iż nasz ukochany zwierz przypomina nieco Frankensteina i na sam jego widok ściska nam żołądek, a łzy mimowolnie  spływają po policzku. Przez kilka dni po zabiegu operowana okolica może być znacznie obrzęknięta. Jednak w ciągu kilku dni, obrzęk schodzi, włosy zaczynają odrastać, a nasze zwierzę wygląda coraz lepiej.
Usunięcie gałki ocznej to zabieg zmieniający stosunki anatomiczne w oczodole. Ten fakt nie ma żadnego znaczenia dla naszego ukochanego zwierzaka. Jednak może stanowic problem dla niektórych właścicieli. Dla zapewnienia najlepszego efektu kosmetycznego można zastosować wszczep oczodołowy. Silikonowy implant oka chroni oczodół, zapobiega jego kurczeniu się i wypełnia pustą przestrzeń i zapobiega rozwojowi poenuklacyjnego zespołu oczodołu. Wszczepy silikonowe są stosowane w okulistyce ludzi od lat 50-tych XX wieku. Są kuliste i mają gładką powierzchnię.
silikonowa proteza wewnątrzoczodołowa

Jeśli nie ma przeciwwskazań można również zastosować protezę wewnątrzgałkową.W tym przypadku usuwa się jedynie "wnętrze" gałki ocznej. I to utworzonej tak wydmuszki wkłada się protezę. W weterynarii stosuje się czarne protezy. Utworzone tą techniką oko przybiera kolor szaro-niebieski do czarnego.
Po usunięciu gałki ocznej zwierzę oczywiście traci widzenie obuoczne. Jednakże zwierzęta z jedną gałką oczną radzą sobie tak samo dobrze jak ich dwu-gałkowi koledzy. Co więcej,należy pamiętać, iż usuwana gałka oczna już od pewnego czasu była niewidoma. Tym samym zabieg nie wpłynie na pogorszenie poziomu życia naszego zwierzaka (o ile usuwamy oko zgodnie ze wskazaniami do tego zabiegu), pozwoli mu cieszyć się dalej życiem bez bólu wywołanego przez chorobę oka.